Hoe Chatbot ChatGPT leidt tot de grootste comeback

uit de literaire geschiedenis: Handschrift en Typex.

In een artikel over ChatGPT gepubliceerd door universitair docent Jeroen Dera onlangs in magazine Neerlandistiek las ik verontrustende en tegelijkertijd geruststellende woorden. De A.I. chatbot ChatGPT die in het leven lijkt geroepen om schrijvers en opstelhuiswerk overbodig te maken, heeft een chronisch gebrek aan feitenkennis. Volgens Dera slaat de chatbot de plank volledig mis bij de analyse van de Nederlandse poëzie omdat het de achtergrond en geschiedenis van de Nederlandse literatuur niet kent. Kortweg: ChatGPT begint na verloop van tijd een beetje onzin te wauwelen. Dat klinkt mij als schrijver, en ik vermoed ook veel taaldocenten, als poëzie in de oren.

Helaas is feitenkennis natuurlijk gewoon te programmeren en is het, zo denkt ook de Universitair Docent Nederlandse Letterkunde aan de Radboud Universiteit, een kwestie van tijd voor ChatGPT met prima analyses komt van dichters en gedichten waar ik zelf overigens niet eerder van hoorde. Dat lijkt dus een zegen voor toekomstig middelbare schoolleerlingen die opstellen en essays moeten gaan schrijven over de Nederlandse of buitenlandse literatuur of over welk onderwerp dan ook. Want hoe ga je als docent waterdichte fraude gepleegd door een scholier in samenzwering met allereerste echte “Decepticon” voorkomen? (ChatGPT staat voor Generative Pre-trained Transformer, stiekem toch een beetje een droom die uitkomt.) Je kunt het een docent toch niet aandoen om ieder stuk, iedere essay, iedere alinea te gaan analyseren op invloeden van Decepticons? Als de berichten kloppen is de bron van een tekst überhaupt niet meer te analyseren straks.

Het antwoord ligt eveneens in de geschiedenis. Het idee van een opstel of essay is mede dat een leerling zijn eigen persoonlijke visie verwerkt in iets dat hij/zij/hen daadwerkelijk gelezen heeft. Kernwoord: persoonlijk. Om mogelijke fraude te tackelen is een even simpele als historische vinding voor handen: het Handschrift, zeg maar de Optimus Prime van de opstelfraudebestrijding.

Wat is er persoonlijker dan een handgeschreven opstel/essay/brief? En hoe eenvoudig is een handschrift te controleren op authenticiteit? Geef de leerling een pen en stukje papier, dicteer een zin en voilà, het fraudeteam kan aan de slag. Tenzij de leerling in kwestie een geoefend handschriftvervalser is, maar om dat te worden is 10.000 uur aan training nodig en dat mag best beloond worden.

Ik adviseer basisschoolleerlingen dan ook om vanaf heden extra aandacht te gaan besteden aan het netjes leren schrijven want een onleesbaar handschrift gaat straks gewoon weer punten kosten. Naast geoefende duimen van het smartphonetikken zullen toekomstig leerlingen te maken gaan krijgen met een aloude blessure uit grootouders’ tijd: de lamme pols.

Echter de grootste betekenis van de ChatGPT-revolutie is wel de meest onverwachte comeback uit de literaire geschiedenis. Want net als grootvader en grootmoeder gaan de leerlingen van nu echt niet ieder opstel opnieuw beginnen wanneer hij/zij/hen een foutje heeft gemaakt. Doorkrassen? Nah-ah. Daarom ga ik investeren in Autobot #Typex, de meest persoonlijke auto-correct ooit. Gewoon in een flesje.